Leonard Pełka - Śladami pierwotnych wierzeń.pdf

(7710 KB) Pobierz
J. PEŁKA
ŚLADAMI PIERWOTNYCH
WIERZEŃ
DUCHY, BÓSTWA ! TOTEMY
ŚLADAMI PIERWOTNYCH
WIERZEŃ
LEONARD J. PEŁKA
ŚLADAMI PIERWOTNYCH
WIERZEŃ
Religia jest to mianowicie samowiedzu i poczucie samego siebie czło­
wieka, który bądź jeszcze siebie nie odnalazł, bądź już znowu siebie
zagubił.
Karol Marks
Był czas, żereligia była bezwzględnie nieodzowną; dziśju ż nią niejest.
przynajmniej dla bardzo znacznej liczby ludzi. Bóg stał się i będzie
coraz bardziej zbyteczny.
Jean-Marie Guyau
ROZDZIAŁ I
WOKÓŁ PROBLEMÓW, ŹRÓDEŁ
I ISTOTY RELIGII
WSPÓŁCZESNOŚĆ A RELIGIA
Świat współczesny jest niezwykle złożony i różnorodny.
Cechuje go nieznany dotąd dynamizm przeobrażeń spo­
łeczno-ekonomicznych, cywilizacyjnych i kulturotwór­
czych. Wszak to, co jeszcze wczoraj było fantazją, realizo­
wane jest w dniu dzisiejszym, a jutro już należeć będzie do
historii. W świadomym działaniu ludzkość opanowuje siły
przyrody, zmienia bieg rzek, przekształca klimat oraz od­
słania tajniki wnętrza ziemi, głębin oceanów i przestworzy
kosmosu. Niesłychanie burzliwy rozwój nauk przyrodni­
czych i społecznych, techniki i automatyzacji powoduje
gruntowne zmiany w warunkach życia i sposobie myślenia
obecnych pokoleń.
ROZDZIAŁ I. WOKÓŁ PROBLEMÓW. ŹRÓDEŁ I ISTOTY RELIGII
5
Tworząc nową rzeczywistość, nie w pełni jednak wy­
zwolił się człowiek z ograniczeń, hamujących dalszy jego
wszechstronny rozwój. W umysłach setek milionów na­
dal dominuje światopogląd religijny, będący, według
określenia Engelsa, „fantastycznym odzwierciedleniem
w ludzkich głowach tych zewnętrznych sił, które rządzą
codziennym bytem ludzi, odzwierciedleniem, w którym
siły ziemskie przybierają postać sił nadziemskich1”. Róż­
norodne wyznania religijne, drogą propagandy fideistycz-
nej, głoszą fałszywą interpretację zjawisk przyrody i życia
społecznego, dążąc do odwrócenia uwagi człowieka od
rzeczywistości społecznej i skierowania jej ku złudnym
mirażom pozaziemskiego bytu. Zasięg oddziaływania re-
ligii na człowieka doby współczesnej w bardzo ogólnych
zarysach ilustruje poniższe zestawienie2.
Dane poniższe wymagają przyjęcia dużego marginesu
prawdopodobieństwa. Wiele przyczyn składa się na to, że
ustalenie przybliżonej statystyki wyznaniowej stanowi kwe­
stię niezmiernie skomplikowaną. W licznych państwach
religia uznana została wyłącznie za sprawę prywatną każ­
dego człowieka i wobec tego rubrykę „wyznanie” usunię-
1F. Engels,
Anty-Diihring,
w: K. Marks i F. Engels, O
religii,
Warszawa
1962 r., s. 140. Również wszystkie dalsze cytaty K. Marksa i F. Engelsa po­
chodzą z danego zbioru.
2 Cyt. za:
Encyklopedia Powszechna,
Warszawa 1959, s. 807. Ponadto zob.:
Religie świata,
praca zbiór, pod red. ks. E. Dąbrowskiego, Warszawa 1957,
s. 17-18;
Statystyka wyznaniowa ONZ,
„Euhemer” 3(4), 1958, s. 126-137;
Kalendarz Wolnej Myśli,
Warszawa 1959, s. 184; H. Chyliński,
Chrześcijań­
stwo na tle głównych religii świata
(skrypt), Poznań 1960, s. 3-5;
Religie
Wschodu,
praca zbiór, pod red. ks. E. Dąbrowskiego, Poznań-Warszawa-Lu-
blin 1962, s. 443.
6
ŚLADAMI PIERWOTNYCH WIERZEŃ
Zgłoś jeśli naruszono regulamin