Andreas Kossert - Mazury. Zapomniane południe Prus Wschodnich.pdf

(175271 KB) Pobierz
Andreas Kossert
ZAPOMNIANE POŁUDNIE
PRUS WSCHODNICH
W ydawnictwo Naukowe
SC H O L A R
Andreas Kossert
ZAPOMNIANE POŁUDNIE
PRUS WSCHODNICH
przełożyła
Barbara Ostrowska
Wydawnictwo Naukowe
SCHOLAR
Warszawa 2004
Tytuł oryginału:
Masuren. Ostpreußens vergessener Süden
Konsultacja przekładu: prof. dr hab.
Janusz Jasiński
Redakcja:
Ryszarda Witkowska-Krzeska
Korekta:
Łukasz Żebrowski
Projekt okładki:
Agata Świta
Mapy sporządzono na podstawie map wydania oryginalnego
autorstwa
DittyAchmadi i Petera Palma.
Wydanie książki współfinansowane przez Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej
ze środków Republiki Federalnej Niemiec.
Die Herausgabe des Werkes wurde von der Stiftung für Deutsch-Polnische
Zusammenarbeit aus Mitteln der Bundesrepublik Deutschland mitfinanziert.
ISBN 83-7383-067-7
Copyright © 2001 by Siedler Verlag, Berlin,
einem Unternehmen der Verlagsgruppe Random House GmbH
Copyright © for the Polish edition
by Wydawnictwo Naukowe „Scholar” Spółka z o.o., Warszawa 2004
Wydawnictwo Naukowe „Scholar” Spółka z o.o.
ul. Krakowskie Przedmieście 62, 00-322 Warszawa
tel./faks 828 95 63, 826 59 21, 828 93 91
dział handlowy wew. 105, 108 lub 635 74 04 wew. 219
e-mail: info@scholar.com.pl
www.scholar.com.pl
Skład i łamanie:
Borgis
Druk i oprawa: Paper & Tinta
4
Spis treści
MAZURY, KRAINA NIEZNANA .............................................................................
Europejskie pogranicze - między Prusami, Niemcami a Polską .
Mit a rzeczywistość..................................................................................
SASINIA, GALINDIA I SUDOWIA W PAŃSTWIE ZAKONNYM (1226-1525)
Mazury w czasach przedkrzyżackich.................................................
Zakon Niemiecki w Prusach .................................................................
Prusowie, Polacy i Niemcy na południu państwa zakonnego . . .
„WIELKA PUSZCZA” W PRUSACH (1525-1701) : ............................................
Prusy Książęce...........................................................................................
Zasiedlanie wielkiej puszczy.................................................................
Tatarzy i druga wojna polsko-szwedzka w pamięci historycznej
„POLSKIE STAROSTWA” W KRÓLESTWIE PRUSKIM (1 7 0 1 -1 8 1 5 )..............
Stare Prusy przed 1815 rokiem ............................................................
Niesprawiedliwość społeczna i wielka z a r a z a .................................
Kolonizacja terenów przygranicznych ...............................................
„Tyle że nauczyciele to w większości żałosne indywidua”.
O szkołach i kościołach ...................................................................
Napoleon na M azurach...........................................................................
POWSTAJĄ „MAZURY” (1815-1871) .................................................................
Mazury w Prusach now oczesnych......................................................
Kościół urzędowy a ruch gromadkarski............................................
„Aby już żadna narodowość nie wygasła!” Spór o język ..............
Mazurskie tradycje, mity i legendy......................................................
Kupcy i karczmarze. Żydzi na Mazurach ..........................................
Filiponi - przykład tolerancji religijnej...............................................
7
7
11
15
15
18
23
37
37
41
57
63
63
66
71
81
91
95
95
110
117
126
133
137
„RAZEM Z KOLEJĄ PRZYJDZIE GERMANIZACJA...” (1 8 7 1 -1 9 1 4 )................
Pierwsze kwitnienie .......................................................................
Polityka wilhelmińska wobec kresów wschodnich .......................
Polska odkrywa Mazury ........................................................................
Odpływ ludności do przemysłu Nadrenii-Westfalii .......................
Krótkotrwały rozkwit życia żydowskiego .......................................
W CIENIU TANNENBERGU (1914-1918) ..........................................................
WALKA GRANICZNA I „VOLKSTUMSKAMPF” (1 9 1 8 -1 9 3 3 )..........................
141
141
153
161
168
173
177
187
„Prusy Wschodnie” albo „Polska” ........................................................ 187
Najuboższy pasierb Germanii............................................................... 200
Niemiecki „duch pogranicza” i polski program m azurski............ 207
Pod skrzydłami orła białego - ziemia działdowska....................... 216
Pielgrzymki do Złotych G ór................................................................... 222
„Kraj mazurski wita Fiihrera” ............................................................... 226
GRABARZE MAZUR (1 9 3 3 -1 9 4 5 )........................................................................
Rozkwit gospodarczy...............................................................................
Totalna „germanizacja” ..........................................................................
Los Żydów mazurskich ..........................................................................
Złudny spokój wojennej codzienności ..............................................
W obliczu grozy........................................................................................
Rok 1945 - koniec Mazur prusko-niemieddch.................................
„BRACIA POLAKÓW”? MAZURZY W POLSCE .................................................
Koniec i nowy początek (1945-1948) .................................................
W czasach stalinowskich (1 9 4 9 -1 9 5 6 )..............................................
233
233
244
254
260
268
271
277
277
284
Cichy exodus (1 9 5 6 -1 9 6 9 )..................................................................... 289
Mazury bez Mazurów (1 9 7 9 -1 9 8 9 )..................................................... 291
Ekskurs - Mazurzy w N iem czech........................................................ 293
NOWE ŻYCIE ..........................................................................................................
298
Bibliografia ...............................................................................................
Indeks osób ...............................................................................................
Indeks miejscowości ...............................................................................
Źródła ilustracji..............................................
301
319
326
335
Zgłoś jeśli naruszono regulamin