Mirosław Mika - Kraków jako ośrodek turystyczny.pdf

(20298 KB) Pobierz
Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej
Uniwersytet Jagielloński
Kraków
jako
ośrodek turystyczny
pod redakcją
Mirosława Miki
Kraków 2011
Publikację wydano ze środków Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej
Uniwersytetu Jagiellońskiego
Recenzent: prof. dr hab. Jerzy Wyrzykowski
Opracowanie graficzne rycin: Marek Ciechowski
Projekt i opracowanie graficzne okładki: Leszek Wierzbicki
Korekta językowa: Agnieszka Ślusarczyk, Anna Mika
Tłumaczenie tekstów angielskich: Aleksandra Kobus, Izabela Kawecka
Komputerowy skład tekstu i przygotowanie do druku: Leszek Wierzbicki
Zdjęcia na okładce: Bartosz Piziak
Materiały archiwalne ze zbiorów K. Rotter-Jarzębińskiej (fot. 1, 2, 4, 5), A. Jackowskiego (fot. 3)
© Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego
Kraków 2011
ISBN 978-83-88424-60-1
Wydawca:
Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego
ul. Gronostajowa 7, 30–387 Kraków, Polska
tel. +48 12 664 52 50, fax +48 12 664 53 85
www.geo.uj.edu.pl
Druk:
Poligrafia Inspektoratu Towarzystwa Salezjańskiego
ul. Konfederacka 6, 30–306 Kraków, Polska
tel. +48 12 266 40 00, fax +48 12 269 02 84
www.sdb.krakow.pl
Spis treści
Wstęp
(M.
Mika)
......................................................................................................................................11
Miasta jako obszary recepcji turystycznej
(M.
Mika)
...............................................................15
Wprowadzenie ......................................................................................................................................15
Ruch turystyczny w miastach i jego formy .......................................................................................16
Potencjał i atrakcyjność turystyczna miast .......................................................................................18
Miasta a obszary źródłowe ruchu turystycznego .............................................................................21
Pojęcie turystyki miejskiej. Rozwój turystyczny miasta .................................................................23
Przestrzeń turystyczna w miastach ....................................................................................................25
Funkcja turystyczna miast. Miasto jako ośrodek turystyczny .......................................................27
Funkcje i dysfunkcje turystyki w miastach ......................................................................................28
Konkurencyjność turystyczna ............................................................................................................30
Turystyka jako przedmiot strategicznego zarządzania. Miejska polityka turystyczna ...............32
Tradycje turystyczne Krakowa
(R.
Pawlusiński, M. Kubal)
.........................................................35
Wprowadzenie ......................................................................................................................................35
Okres do XIX w. ...................................................................................................................................36
Wiek XIX i początek XX w. ................................................................................................................38
Okres 1914–1945 r. ..............................................................................................................................42
Okres 1945–1989 r. ..............................................................................................................................47
Lata 90. XX w. .......................................................................................................................................53
Przyrodnicze uwarunkowania rozwoju
turystyki i rekreacji
(D.
Ptaszycka-Jackowska, W. Maciejowski)
....................................................57
Położenie fizycznogeograficzne i granice miasta .............................................................................57
Środowisko przyrodnicze ...................................................................................................................60
Przyrodnicze walory dla turystyki i rekreacji ..................................................................................66
Przyrodnicze obiekty chronione ........................................................................................................77
Ocena funkcjonalna walorów przyrodniczych ................................................................................83
Zarys rozwoju urbanistycznego
i przemian funkcjonalnych Krakowa w ciągu tysiąclecia
(Z.
Górka)
..................................87
Początki osadnictwa i rozwój przestrzenny miasta do XVIII w. ...................................................87
Okres zaboru ........................................................................................................................................90
Okres międzywojenny i lata II wojny światowej ..............................................................................93
Okres po II wojnie światowej .............................................................................................................93
Walory kulturowe
(R.
Faracik)
...........................................................................................................99
Zabytki architektury i budownictwa .................................................................................................99
Miejsca święte i znane postaci ..........................................................................................................107
Miejsca pamięci narodowej ..............................................................................................................113
Instytucje kultury ...............................................................................................................................119
8
Kraków jako ośrodek turystyczny
Ważniejsze wydarzenia kulturalne ..................................................................................................121
Ocena walorów kulturowych ............................................................................................................125
Baza i dostępność komunikacyjna
(B.
Zawilińska)
...................................................................127
Dostępność zewnętrzna ....................................................................................................................127
Dostępność wewnętrzna ...................................................................................................................131
Kraków jako regionalny węzeł komunikacyjny .............................................................................143
Charakterystyka społeczno-gospodarcza
(J.
Więcław-Michniewska)
...................................147
Charakterystyka demograficzno-społeczna ...................................................................................147
Charakterystyka gospodarcza ..........................................................................................................151
Ocena rozwoju społeczno-ekonomicznego ....................................................................................159
Baza noclegowa – stan i kierunki rozwoju
(K.
Rotter-Jarzębińska)
.......................................161
Wprowadzenie ....................................................................................................................................161
Wielkość i struktura rodzajowa .......................................................................................................163
Cechy lokalizacyjne i rozkład przestrzenny ...................................................................................172
Perspektywy rozwoju .........................................................................................................................178
Baza gastronomiczna – wielkość, struktura i rozkład przestrzenny
(B.
Piziak)
..........181
Wprowadzenie ....................................................................................................................................181
Tradycje gastronomiczne Krakowa .................................................................................................182
Wielkość i struktura rodzajowa .......................................................................................................184
Rozkład przestrzenny ........................................................................................................................193
Możliwe kierunki rozwoju ................................................................................................................197
Baza towarzysząca
(R.
Pawlusiński)
.................................................................................................199
Obiekty konferencyjne ......................................................................................................................200
Obiekty rekreacyjno-sportowe .........................................................................................................205
Centra handlowo-rozrywkowe ........................................................................................................209
Placówki i urządzenia obsługi ruchu turystycznego .....................................................................211
Krakowskie uzdrowiska
(E.
Rogers)
...............................................................................................219
Swoszowice .........................................................................................................................................220
Mateczny .............................................................................................................................................224
Wieliczka .............................................................................................................................................225
Ruch turystyczny
(A.
Wilkońska)
.....................................................................................................227
Wielkość ruchu przyjazdowego ......................................................................................................228
Struktura ruchu .................................................................................................................................230
Główne cele przyjazdu ......................................................................................................................233
Rozkład przestrzenny ruchu .............................................................................................................234
Przestrzeń turystyczna Krakowa – atrakcyjność, organizacja
oraz niektóre sytuacje konfliktowe
(M.
Mika)
...........................................................................239
Atrakcyjność i organizacja przestrzeni turystycznej .....................................................................239
Atrakcyjność dla form turystyki ......................................................................................................244
Spis treści
9
Konflikty funkcjonalne związane z rozwojem turystyki ...............................................................249
Inne sytuacje problemowe ................................................................................................................252
Działania samorządu miejskiego na rzecz rozwoju turystyki
(M.
Jakubczyk)
...............255
Turystyka w zapisach lokalnych dokumentów planistycznych ....................................................256
Jednostki urzędu miasta odpowiedzialne za promocję i rozwój turystyki .................................257
Źródła finansowania ..........................................................................................................................259
Działania w zakresie przystosowania przestrzeni miasta .............................................................261
Działania organizacyjne ....................................................................................................................263
Działania marketingowe ...................................................................................................................265
Współpraca instytucjonalna .............................................................................................................268
Monitoring zjawisk turystycznych ...................................................................................................270
Inne działania .....................................................................................................................................272
Turystyka w Krakowskim Obszarze Metropolitalnym
(R.
Faracik)
..................................275
Przyrodnicze uwarunkowania rozwoju turystyki ..........................................................................276
Walory kulturowe ..............................................................................................................................278
Zagospodarowanie turystyczne .......................................................................................................281
Ruch turystyczny ................................................................................................................................285
Przestrzenny model rozwoju turystyki ...........................................................................................288
Ocena i perspektywy rozwoju Krakowa
jako ośrodka turystycznego
(M.
Mika, W. Kurek)
.......................................................................291
Warunki i czynniki rozwoju turystyki – próba oceny ...................................................................292
Niektóre cechy rozwoju turystycznego ...........................................................................................295
Bilans rozwoju ....................................................................................................................................297
Możliwe kierunki i perspektywy rozwoju .......................................................................................298
Bibliografia
...........................................................................................................................................305
Spis tabel ...................................................................................................................................................320
Spis rycin ..................................................................................................................................................320
Spis fotografii ...........................................................................................................................................322
Krakow as tourist destination – Summary ...........................................................................................323
Zgłoś jeśli naruszono regulamin