Zespół_Aspergera,_a_autyzm_wczesnodziecięcy.pdf
(
45 KB
)
Pobierz
Zaburzenia spektrum autystycznego są coraz powszechniej diagnozowanymi przypadłościami
wśród dzieci. Swym zasięgiem występowania autyzm obejmuje 1,5 miliona przypadków w samych
Stanach Zjednoczonych, w tym ok. 0,5 miliona to dzieci, głównie chłopcy. W Polsce, wg danych z
wiosny 2006 roku szacuje się występowanie autyzmu wśród ok. 30 tys. osób (w tym ok. 20 tysięcy
dzieci i 10 tysięcy dorosłych). I, choć trudno do końca wykluczyć, że wzrastająca liczba
przypadków diagnozy nie jest efektem zwiększenia się świadomości istnienia choroby samych
diagnostów, autyzm jest coraz bardziej palącym problemem społecznym.
Odkąd zagadnienie autyzmu jest coraz częściej poruszaną kwestią, wzrasta też liczba przypadków
zaburzeń, które zazwyczaj przebiegają nieco bardziej łagodnie. Są to zaburzenia z tzw. spektrum
autystycznego. Jednym z tych zaburzeń jest zespół Aspergera - postać autyzmu, którym
upośledzenie funkcjonowania społecznego jest łagodniejsze.
Generalne różnice pomiędzy zespołem Aspergera a autyzmem dały się wyprowadzić już w
momencie, gdy zaburzenie to zostało opisane po raz pierwszy przez Hansa Aspergera - psychiatrę z
Wiednia, który pracował z dziećmi, określonymi przez niego mianem - "autystyczni psychopaci"
(Asperger, 1943). Opisał on dzieci zgłoszone do jego kliniki z pewnymi, bardzo specyficznymi
przypadłościami. Niezależnie od pracy Aspergera, w tym samym roku została opublikowana praca
Leo Kannera, w której opisywał on grupę jedenaściorga dzieci wykazujących społeczne dysfunkcje,
zaburzenia w komunikacji oraz kłopoty z integracją wrażeń zmysłowych, ujawniające się bodaj
najsilniej w stereotypowym zachowaniu się. Dzieci Aspergera były diagnozowane później od
kannerowskich, natomiast ich rozwój języka nie wykazywał deficytów, zdiagnozowanych przez
Kannera.
W rok po przeprowadzeniu swoich badań na kilkunastu chłopcach, nad którymi sprawował opiekę
terapeutyczną, Asperger wydał publikację na temat tych dzieci - książkę "Autystyczni psychopaci".
Jego pacjenci, jak pisze, "... szybko tracą wygląd małego dziecka. Twarz przybiera rysy
zadumanego człowieka".
Charakteryzowali się oni także m. in. brakiem kontaktu wzrokowego - jak gdyby obawiali się
spojrzeć rozmówcy w twarz. Asperger zauważył, że dzieci te mówią w sposób bardzo nietypowy.
"Czasem mówi on (badany - przyp. aut.) cicho, czasem bardzo szybko i gwałtownie lub głośno,
albo też z przesadną emfazą. Zawsze jest to mówienie nienaturalne i kierowane jakby w pustą
przestrzeń. Znamienny jest też dobór słów."
Ten dobór wiąże się z inna cechą - tym że, jak stwierdza Asperger, "dzieci autystyczne potrafią
obserwować świat z odmiennego, zdumiewająco dojrzałego punktu widzenia, jakby 'specjalizując
się' w jakiejś dziedzinie".
I, rzeczywiście, rozmawiając z dzieckiem z ZA, możemy odnieść często wrażenie, jakbyśmy
znaleźli się w bogatej bibliotece lub na turnieju omnibusów. Szereg dzieci z ZA jest skupionych i
pochłoniętych wręcz tematami takimi jak: mapy, astronomia, matematyka. Co ciekawe, już od
samego początku - czyli od momentu trafnej diagnozy syndromu, dokonanej przez Aspergera -
tematem powtarzającym się wśród tych dzieci były zagadnienia związane w jakiś sposób z
transportem. On sam opisywał dzieci zapamiętujące rozkład jazdy wiedeńskich tramwajów. Innym
"typowym" obszarem, w którym celują te dzieci są pociągi (Maciarz, Biadasiewicz, 2000). Nauka
rozkładu jazdy kolei, wraz z przyjazdami i odjazdami, znajomość typów lokomotyw z XIX wieku,
zapamiętywanie numerów i oznaczeń na wagonach - to tylko niektóre z przykładów.
Aby wszystkie te zainteresowania mogły jednak powstać, konieczny jest odpowiedni poziom
inteligencji, na którym znajduje się dziecko. W odróżnieniu od typowych przypadków ZA, w
których obszary fascynacji obracają się w sferze intelektualnej, w przypadku autyzmu
kannerowskiego zainteresowania skupiają się głównie wokół przedmiotów lub ich części (np.
puszczanie "bączków"). Dzieci te zafiksowywują się na danym przedmiocie bądź czynności.
Szczególnie niebezpieczne w autyźmie, co rzadko pojawia się w zespole Aspergera jest
powtarzanie czynności - tzw. stereotypie - związane z autoagresją. Widok autystyka walącego
głową w ścianę lub raniącego się ostrymi przedmiotami nie należy do rzadkości.
Charakterystyczną cechą dla wszystkich zaburzeń spektrum autystycznego jest jakościowe
nieprzystosowanie w interakcjach społecznych. Dziecko autystyczne nie jest zdolne do żywej
relacji z rówieśnikami. W rozmowie często nie patrzy rozmówcy w oczy, ma nieadekwatną
ekspresję twarzy, dziwne, nienaturalne gesty.
Zdarza się, że sposób patrzenia - w przypadku dotkniętych zespołem Aspergera - określa się jako
tzw. "sztywne spojrzenie". Często występuje niezrozumienie kontekstu społecznego -stąd tak
trudno tym osobom nawiązać spontaniczną zabawę, dzielić się osiągnięciami, zainteresowaniami,
odwzajemniać uczucia drugiego. Trudno więc oczekiwać, ze autystyk będzie wykazywał uczucia
empatyczne, "wychodzące" w kierunku drugiej osoby. Być może stąd wywodzi się częsta "etykieta"
przypisywana dzieciom autystycznym, jako - jednostek wyjątkowo agresywnych. Jak pisze
Asperger "często jest to postępowanie wyrafinowane: dzieci wiedzą, co innym sprawia ból i
świadomie wykorzystują to, dręcząc fizycznie młodsze rodzeństwo, a psychicznie - dorosłych".
Mimo wszystko, zachowanie antyspołeczne tych dzieci nie wynika z intencjonalnej, świadomej
chęci sprawienia bólu. Jest ono raczej konsekwencją chronicznego braku empatii, niezdolnością
postawienia się w sytuacji drugiej osoby, "wejścia w jej buty".
W przypadku ZA dziecko - inaczej niż w przypadku głębszego autyzmu, dąży do nawiązana relacji
z innymi. Często, z powodu deficytów i niedojrzałości społecznej, kończy się to jednak porażką.
W zespole Aspergera - inaczej niż w autyźmie - nie ma dostrzegalnych opóźnień w rozwoju mowy i
języka. Przeciwnie, zdolności językowe u tych dzieci pojawiają się często już na bardzo wczesnym
etapie życia. Język bardzo szybki staje się niezwykle wyrafinowany, wręcz egzaltowany. W
odpowiedzi na proste pytania, dziecko potrafi wygłosić "słownikową", gramatycznie bezbłędną
sekwencję. Ten perfekcjonizm wypowiedzi nie idzie jednak w parze z adekwatnością
wypowiadanych kwestii. Przeciwnie - dziecko często nie potrafi odróżnić pytania od nakazu,
nakazu od stwierdzenia etc. Dziecko doskonale wypowiadające się w dziedzinie matematyki,
geografii lub transportu, jednocześnie gubi się w najprostszych funkcjonalnych wypowiedziach.
Jednostka dotknięta zespołem Aspergera nie potrafi często utrzymać spójności wypowiedzi -
występują zdania takie jak "Umieszczają to na trzech stronach ze sobą nawzajem ten drobiazg"
(Firth, 1980). Brak jej także rozumienia przenośni i metafor. Na przykład dziecko strofowane przez
rodziców, aby nigdy "nie kupował kota w worku", może zacząć zastanawiać się, dlaczego koty
sprzedaje się w workach i gdzie je można nabyć. Dziecko z ZA nie śmieje się, gdy śmieją się inni,
ponieważ nie potrafi zrozumieć subtelnych ironii czy przenośni używanych w żartach. Nie jest więc
zaskoczeniem, że rówieśnicy przypinają mu etykietę "małego profesora". Ma to swoje dobre i złe
strony. Przydatnym w przewidywaniu szkolnego powodzenia tych dzieci może być test osiągnięć
szkolnych (np. otwarty lub zamknięty wielokrotnego wyboru) (Niemierko, 1975). Jeśli dziecko z
zespołem Aspergera, wychowujące się w normalnej klasie, ma - z racji swoich ponadprzeciętnych
zdolności - dobre osiągnięcia naukowe, jest zwykle obdarzane szacunkiem. Jeśli jednak
zainteresowania rozminą się ze zdolnościami wymaganymi w szkole, może zostać ono klasowym
outsider'em.
Ważne więc aby wcześnie zdiagnozować dzieci w kierunku zaburzeń, które mogą występować.
Pozwoli to uniknąć dziecku wielu przykrości i przyczyni się do jego lepszego samopoczucia w
przyszłości.
Plik z chomika:
dragon8227
Inne pliki z tego folderu:
Rozkłady wzmocnień.pdf
(156 KB)
Obiegowe opinie na temat autyzmu.doc
(62 KB)
Kaczmarek B.L.J. - Mózg. Język. Zachowanie..doc
(11459 KB)
Mutyzm dziecięcy_diagnoza i terapia.pdf
(136 KB)
Dziecko autystyczne dziennik terapeuty ( M_ Grodzka ).pdf
(7961 KB)
Inne foldery tego chomika:
KURS WIĄZANIA KRAWATA
_Romy modyfikowane
▣ ▣ ANDROID NAVIGACJE
3-latki
ADHD
Zgłoś jeśli
naruszono regulamin